دست‌آوردهای سیاست‌ خارجی احمدی‌نژاد
آب در لانه مورچگان
khareji2

حرف اصلی رئیس جمهور این بوده است که حال که از روی خوش نشان دادن به دولت‌های گرگ‌صفت استکباری، تنوری برای ملت ایران گرم نشده است و جایگاه اصلی ایران در منطقه و جهان آشکار نشده است، لازم است که بر روی قدرت ملی و امنیت ملی خود تأکید کرده و به تدریج خود را به شکل یک قدرت منطقه‌­ای و بعداً فرامنطقه­‌ای جا بیاندازیم.

دریافت جزوه

بدون روتوش/ یکی از نکات قابل اتکای دولت احمدی نژاد و نیز از نقاط متمایزکننده این دولت با وضعیت پیشین در نظام جمهوری اسلامی به ویژه دوره حکومت تکنوکرات‌ها و لیبرال‌ها بر قوه مجریه، سیاست خارجی دولت‌های نهم و دهم است. مقام معظم رهبری نیز به بهانه های مختلف در بیانات خویش یکی از نقاط قوت این دولت را مواضع رئیس جمهور و اعضای دولت در مسائل خارجی دانستند.

«در زمینه‌‌ى ارتقاء جایگاه کشور در عرصه‌‌ى سیاست خارجى و مسائل بین‌‌المللى هم همین‌جور است. امروز در عرصه‌‌ى سیاست خارجى، ثقل و وزنه‌‌ى کشور با چند سال قبل تفاوت دارد؛ ما در مسائل، تأثیرگذاریم؛ این‌ها مهم است. در حوادثى هم که پیش آمده، ما تأثیرگذار بوده‌‌ایم – که آن، داستان جداگانه‌‌اى دارد – به نظر ما آن هم خیلى مهم است.  یک بخش دیگر از این نقاط قوّتى که به نظر من روى آن باید تکیه کرد، مسئله‌‌ى برجسته شدن ارزش‌هاى انقلاب است. در این سال‌هائى که دولت نهم و دولت دهم بر سر کار بودند تا امروز، گفتمان انقلاب و ارزش‌هاى ‌‌انقلاب و چیزهائى که امام به آن توصیه می‌کردند و ما آن‌ها را از انقلاب آموختیم، خوشبختانه کاملاً برجسته شده: مسئله‌‌ى ساده‌‌زیستى مسئولان، استکبارستیزى، افتخار به انقلابیگرى.»

 رهبر معظم انقلاب، بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و هیئت دولت[۱] ، ۹۱/۶/۲

«ما امروز در مقابله‌ى با استکبار، در سیاست خارجى زبانمان زبانِ طلبگارى، عزت، اقتدار معنوى و اقتدار ملى است؛ آن وقت بعضى بیایند همین را به عنوان نقطه‌ى ضعف وانمود کنند که نه آقا! شما کارى کرده‌اید که فلان دولت‌ها از شما خوششان نیاید. خب، معلوم است که خوششان نمى‌آید. فلان دولت‌ها آن وقتى خوششان مى‌آید که انسان تملق آن‌ها را بگوید و حرف‌هاى آن‌ها را به عنوان حرف‌هاى برتر ذکر بکند؛ خودش را کوچک کند و از حرف‌هاى خودش و حرف‌هاى انقلاب عقب‌نشینى کند؛ آن وقت آن‌ها خیلى خوششان مى‌آید!»

رهبر معظم انقلاب، بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و هیئت دولت[۲]، ۸۷/۶/۲

سیاست خارجی دولت احمدی نژاد را می‌توان در دو بعد «رویکرد» و «عملکرد» بررسی کرد.

الف- رویکرد سیاست خارجی احمدی‌نژاد

برچسب محور شرارت پس از  تنش‌زدایی اصلاح‌طلبان 

دولت سازندگی که بعد از جنگ شکل گرفت علی رغم آن که رئیس دولت، اعضا، و نیروهای درجه دوم و سوم آن از فعالان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی بودند با این حال با واقعیتهای سختی مانند ویرانی یک سوم کشور و خالی بودن خزانه دولت مواجه بودند. از سوی دیگر سازندگی و رسیدگی به حال عموم مردم به ویژه مستضعفین دغدغه بسیاری از مسئولان بوده است. از این جهت و به خصوص در دولت دوم هاشمی، سیاست تنش‌زدائی و بهبود رابطه با جهان (همسایگان عربی و آسیای مرکزی تا اتحادیه اروپا و آمریکا) در دستورکار دستگاه خارجی ایران قرار گرفت. مذاکره و بهبود رابطه با ایالات متحده حساس ترین محور عملیاتی وزارت خارجه ایران بوده است. تثبیت و تحسین این نگاه در دستگاه خارجی ایران در دولت اصلاحات با عادی‌سازی این مفهوم رنگ و بوی جدی­تری به خود گرفت. به طوری که می‌توان گفت خوی استکباری غرب از جمله آمریکا اگر مانع نمی­شد انجام مذاکره مستقیم و علنی و برقراری رابطه در همان هشت ساله دوم خرداد محقق می­شد. نه تنها این گونه نبود، بلکه فشارهای نظام استکباری به سردمداری آمریکا بر ملت انقلابی ایران تشدید گردیده و از اعطای امتیازات حداقلی به کابینه خاتمی سرباز زدند. بالاتر آن که مهمترین پرونده خارجی ایران پس از پرونده دفاع مقدس، یعنی پرونده هسته ای، در دوره خاتمی شکل گرفت و ایران در فرآیند «ائتلاف علیه تروریسم» ذیل «محور شرارت» جای داده شد و این همه در حالی بود که کارگزاران خارجی ایران در ارائه روی خوش به غرب ذرّه­ای کوتاهی نکرده بودند!

زنده شدن استکبارستیزی در دولت نهم

با روی کار آمدن دولت نهم روح انقلاب اسلامی و دفاع مقدس در کالبد دستگاه خارجی ایران بار دیگر دمیده شد و نسیم ایستادگی بر روی منافع ملی و آرمان‌های امام و مردم در مواجهه با قدرت‌های استکباری بار دیگر وزیدن گرفت؛ امری که قلب مقام معظم رهبری را خوشحال کرده و آن را در بیانات مختلف خود اظهار کردند. به عنوان مثال، مقام معظم رهبری در دیدار با هیئت دولت(۲ شهریور ۸۷) فرمودند:

«استکبارستیزى -که معناى ویژه‌ى انقلابى خودش را دارد- در این دولت تشخص و تمیز پیدا کرد… مسئله‌ى اعاده‌ى عزت ملى و ترک انفعال در مقابل سلطه و تجاوز و زیاده‌طلبى سیاست‌هاى دیگران و ترک شرمندگى در مقابل غرب و غربزدگى را هم انسان در این دولت احساس مى‌کند؛ عزت ملى و استقلال حقیقى و معنوى از اینجا حاصل می‌شود.» [۳]

نگاه کلان احمدی‌نژاد به سیاست خارجی چیست؟

در حالی که در دوره شانزده ساله حاکمیت دولت‌های سازندگی و اصلاحات نظریه لیبرالیسم نهادگرایانه مورد توجه اصلی سیاست‌گذاران و مشاوران خارجی ایران قرار داشت، دولت احمدی نژاد با یک جابه جائی اساسی رویکرد واقع­گرائی را در روابط بین الملل و سیاست خارجی در پیش گرفت. حرف اصلی رئیس جمهور این بوده است که حال که از روی خوش نشان دادن به دولتهای گرگ‌صفت استکباری، تنوری برای ملت ایران گرم نشده است و جایگاه اصلی ایران در منطقه و جهان آشکار نشده است، لازم است که بر روی قدرت ملی و امنیت ملی خود تأکید کرده و به تدریج خود را به شکل یک قدرت منطقه­ای و بعداً فرامنطقه­ای جا بیاندازیم. بنابراین نظر، هر گامی که ایران به نشانه مسالمت به عقب بردارد دشمنان چند گام حریصانه به جلو برخواهند داشت. پاسخ خوی استکباری آن‌‌ها ایستادگی و گام به جلو نهادن است.

یکی از نشانه‌های آن که دولت احمدی‌نژاد عزت ملی را در سیاست خارجی احیاء کرد این بوده است که در مواجهه با سؤالات سیاستمداران و خبرنگاران غربی از کیفیت زندگی و نظام سیاسی در ایران هرگز ایران را در گام‌های نخستین دموکراسی، به عنوان سنت نظام سیاسی غربی، معرفی نکرد. بلکه وی اعلام می‌کرد که آن‌گاه که غرب در وضعیت توحش به سر می‌برد ایران صاحب فرهنگ و تمدن باشکوه بوده است که بسیاری از تعالیم حقوق بشری ایران باستان هنوز از سوی دولت‌های غربی عملی نشده است. وی ضمن تأکید بر ایستادگی بر منافع ملی و حقوق اساسی ملت در برابر زیاده­خواهی­های دشمنان اعلام می‌کرد که به‌کارگیری سلاح اتمی و کشتار دسته‌جمعی کار اقوام وحشی است و ملت با فرهنگ ایران هرگز دست به چنین جنایاتی نمی‌زند. بنابراین پیام صلح و دوستی احمدی­نژاد به جهان برخلاف پیام صلح و دوستی اصلاحاتیان رنگ و ریشه لیبرال دموکراسی ندارد.

احمدی‌نژاد ساختار فعلی نظام بین الملل را براساس خواست قدرت‌های شیطانی استکباری می­داند که به قصد دوری ملتها از جریان حق و استعمار آنها طراحی شده است. بنابراین به جای بازی در زمین حریف وی خواهان تغییر زمین بازی و قواعد آن است. وی اسلام و قرآن را در بردارنده مفاهیمی متعالی و انسان ساز می­داند که بکارگیری آن در سطح نظام بین الملل سبب بیداری ملتها و برقراری صلح و امنیت بین المللی واقعی در سطح جهان می داند. به نظر وی اگر بیداری ملّتها روی دهد دولتها نمیتوانند حتی به مردم خود ظلم کنند چه برسد که به آن سوی جهان لشکرکشی کرده و منابع سرزمینهای دیگر را به غارت ببرند.

احمدی‌نژاد بر این باور است که تنها ساختار عادلانه جهانی در صورتی محقق می‌شود که انسان کامل بر رأس حکومتی جهانی قرار بگیرد و آن‌ها را براساس اصول عدالت و توحید به سوی فطرت حقیقی خویش هدایت کند. با احیای صفات و خصائل نیک انسانی در درون انسانها و ملّت‌ها، آن گاه است که عدالت جهانی و صلح پایدار محقق می‌شود.

وی برای احیای قدرت جهان اسلام ضمن پرهیز دادن دولت‌ها و ملت‌های مسلمان از درافتادن در طراحی‌های دشمن و درگیری‌های سطحی و غیرواقعی مانند دعوای سنّی و شیعی و پاکسازی‌های قومی، تلاش کرده است تا به تحقق وحدت و جریان «امت سازی» کمک کند. به نظر وی برای جهان استکبار فرق نمی‌کند که در جهان اسلام چه کسی بر قدرت باشد. مهم آن است که مسلمانان همیشه با یکدیگر درگیر بوده و یک فرمانده دست نشانده جریان چپاول منابع خام و بازار خرید مردم منطقه را برای ایشان هموار سازد. از همین رو، احمدی نژاد حتی کوشید دولت‌های دست‌نشانده و علی الظاهر دشمن با ایران را از طراحی دشمن آگاه و با ایران انقلابی همراه کند. بر پایه همین منطق بود که وی در ابتدای بروز بیداری اسلامی در منطقه شاه اردن را که پیوندهای آشکاری با دولت‌های استکباری دارد به ایران دعوت کرد تا به وی گوشزد کند که در درون طراحی دشمن حتی اردن نیز باید تجزیه گردد و این مسأله اگر چه ظاهراً به نفع جمهوری اسلامی ایران می‌بایست باشد ولی در درازمدت آتشی است که دود آن سراسر جهان اسلام را خواهد پوشاند.

احمدی‌نژاد بر این باور است که جمهوری اسلامی ایران به استثناء رژیم اشغالگر قدس با هیچ دولت و ملّت دیگری قهر نیست. اگر تاکنون میان ایران با کشورهایی مانند آمریکا و مصر قطع رابطه سیاسی است این به دلیل تصمیم خود آن‌ها بوده است وگرنه ایران در شرایط عادلانه از برقراری رابطه سالم دیپلماتیک ابا نمی‌کند. این موضع از آن نگاه راهبردی برمی‌خیزد که به نظر وی پیام انقلاب اسلامی قلوب جهانیان را تسخیر خواهد کرد در صورتی که بی‌واسطه و بدون دخالت دولت‌های و رسانه‌های جهانی وابسته به قدرتهای بزرگ به سمع و نظر آن‌ها برسد. از این جهت وی اصرار دارد حتی‌الامکان موانع تاریخی و سیاسی ارتباطات و روابط سیاسی میان ایران و کشورهای دیگر برطرف گردد. اگرچه ممکن است در ابتدا تصویر مقتدرانه ایران را تا حدودی تضعیف کند با این حال در میان مدت و در دراز مدت با برقراری ارتباطات میان ملت‌ها پیام انسانی انقلاب اسلامی ایران به گوش جهانیان رسیده و قلوب جهانیان به نفع ایران و اسلام تغییر می‌یابد. در آن صورت جمهوری اسلامی بهتر می تواند منافع خود را در سراسر جهان پیگیری کند. به نظر او ایران اسلامی آن قدر مقتدر است که از برقراری رابطه با کشورهای دشمن دچار آسیب نشود بلکه قطعاً در این معادله ایران سود بیشتری خواهد برد.

ب- عملکرد سیاست خارجی احمدی‌نژاد

به لحاظ عملکردی باید به این نکته توجه کرد که میان رأس و بدنه دستگاه خارجی اختلاف مهمی وجود دارد. اغلب دیپلمات‌های ایرانی جدای از این که همه آنها را افرادی شریف و خوب می­دانیم کسانی هستند که در دوران پیشین و براساس معیارهای آنها جذب و پرورش یافته اند. از این رو، احمدی نژاد در عملیاتی کردن بسیاری از منویات و اهداف خود در بعد خارجی با کمبود نیروهای کارکشته انقلابی و همسو در دستگاه خارجی مواجه شد. فارغ از این موضوع، شعارها و عملکرد دستگاه خارجی ایران در دوره دولتهای احمدی نژاد از جمله مواضع خارجی وی را بررسی خواهیم کرد.

روحیه تهاجمی در برابر استکبار جهانی

احمدی نژاد در هشت سال ریاست خود بر کرسی قوه مجریه چند تغییر تاکتیکی در سیاست خارجی را اعمال کرد: نخست و مهمتر از همه «ریختن آب در لانه مورچگان» است!

در حالی که قدرت‌های استکباری برای بسیاری از سیاست‌مداران غول‌های شکست‌ناپذیر جلوه می‌کنند، در منظر وی آن‌ها قدرت‌های ضعیف‌شده و ناتوانی هستند که بیهوده بزرگ پنداشته شده اند و لانه‌هائی از عنکبوت برای خود ساخته اند. بنابراین ایشان برخلاف وضعیت پیشین دستگاه خارجی ایران که در وضعیت «واکنشی» به سیاست‌های قدرت‌های بزرگ قرار داشت، خود به تعیین دستورکار پرداخت و سیاست ضربه اول را استفاده کرد. براین اساس نباید ایران منتظر اشکالات و بهانه‌تراشی‌های غرب علیه ایران بماند بلکه خود باید نقاط ضعف و اشکالات عمده آن‌ها را در مجامع بین المللی برملا کند. از جمله آن‌ها مسأله هولوکاست بوده است.

این موضوع که حتی در مجامع علمی با بایکوت و سرکوب همراه بود از سوی وی در مجامع بین المللی و در مصاحبه با خبرنگاران خارجی مورد پرسش قرار گرفت. این ابتکار رئیس جمهور هرچند توسط برخی افراد مانند میرحسین موسوی و علاء الدین بروجردی[۴] ماجراجویی و تنش‌زایی بی‌فایده و هزینه زا خوانده شد ولی مورد استقبال مقام معظم رهبری قرار گرفت. ایشان در بیاناتشان در سالهای اخیر چندین بار در انتقاد از غربی‌ها و برای نشان دادن دروغ‌گویی آن‌ها به این موضوع اشاره کردند[۵]. همچنین است قضیه یازده سپتامبر که این جنایت بزرگ آیا واقعاً از سوی القاعده و در بی‌خبری دستگاه اطلاعاتی آمریکا به وقوع پیوسته است؟ آیا لشکرکشی های ضد تروریستی آمریکا و غرب در منطقه به پایان تروریسم منجر شده است؟ آیا مسببان آن جنایت محاکمه شده اند یا آن که تنها مردم بی‌گناه و غیرنظامیان قتل عام شده اند؟ بعد از ده سال، ائتلاف علیه تروریسم چه چیزی عائد جامعه جهانی شده است؟

رهبر معظم انقلاب در دیدار شهریورماه ۸۷ با رئیس جمهور و هیئت دولت گفته بودند:

«روحیه‌ى تهاجم در مقابله‌ى با زورگویان بین‌المللى. یک وقت هست که زورگویان بین‌المللى مى‌آیند و می‌گویند که آقا شما فلان کار را کرده‌اید و ما رفع و رجوع مى‌کنیم و نه واللَّه، نه باللَّه…؛ ولى یک وقت هست که تهاجمش، تهاجم زورگویانه است؛ بهترین دفاع در چنین مواقعى هجوم است. زورگویان بین‌المللى، نقاط ضعف زیادى دارند: جنایت میکنند، فساد میکنند، به حقوق بشر تجاوز میکنند، به حقوق ملتها تعدى میکنند، انسانها را لگدمال میکنند و همه‌ى کارهاى زشت را انجام میدهند؛ آخر هم طلبگار همه‌اند! خب، نقاط ضعفشان، با حالت تهاجمى و با حالت طلب‌کارى، گفته و بیان بشود. این‌جور نیست که ما براى تهاجمات سیاسى بین‌المللى، بخواهیم پاسخ پیدا کنیم. یک وقتى از بنده – سال‌هاى اوایل – می‌پرسیدند که آقا، شما در مقابل این حرف چه جوابى دارید؟ می‌گفتم ما جواب نداریم؛ ما ادعا داریم و مدعى این‌ها هستیم؛ در قضیه‌ى زن مدعى هستیم؛ در قضیه‌ى حقوق بشر مدعى هستیم؛ در قضایاى حقوق اساسى انسان‌ها مدعى هستیم. ما مدعى این‌ها هستیم؛ ما در مقام پاسخگویى نیستیم. چرا باید سوال بکنند تا کسى مجبور باشد پاسخ بدهد؟ آنها بى‌جا می‌کنند سؤال و ادعا می‌کنند. این روحیه، روحیه‌ى خوبى است؛ روحیه‌ى انقلاب این است؛ این است که حقیقت را روشن و درخشان می‌کند.»

این گونه مواضع انقلابی و مورد پسند از سوی جریانات روشنفکری در غرب، هر چند با مذاق جریان روشنفکری داخلی خوشایند نبوده است، آن چنان لرزه‌ای بر پیکره دستگاه رسانه‌ای و نظام سیاسی آن‌ها انداخت که دولت‌های اروپائی و آمریکا تصمیم می‌گیرند در دستورالعملی کلی و فراگیر از حضور احمدی نژاد درکشورهای خود ممانعت به عمل آورند. در واقع سیاست منزوی‌سازی جمهوری اسلامی و شخص احمدی نژاد را در دستورکار خود قرار دادند. این باعث آن شده است که در دولت دهم به شکل چشم‌گیری، جز برای شرکت در مجامع بین­المللی، حضور خارجی رئیس جمهور کمرنگ شود یا آن که به برخی کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین محدود گردد.

ایستادگی در زمینه انرژی هسته‌ای

در سیاست هسته ای نیز دولت رویه قبلی را که مبتنی بر همکاری مطلق با قدرت‌های بزرگ قرار داده بود تا آن‌جا برای روشن ماندن ۲۰ سانتریفیوژ آزمایشگاهی برای استفاده تحقیقاتی از آنها اجازه می‌گرفتند، تعهدات ایران را به همان پیمان ان پی‌تی محدود کرده و همکاری فراتر از آن را موکول به گامهای مثبت طرف مقابل وابسته دانست.

نتیجه این سیاست ایستادگی، افزایش توانائی علمی و عملی غنی سازی اتمی از ۳.۵ درصد به ۲۰ درصد، افزایش چندین و چند برابری تعداد سانتریفیوژهای فعال، افتتاح فاز اول نیروگاه اتمی بوشهر و افزایش توانائی دانشگاهیان ایرانی در بگارگیری انرژی اتمی در صنایع فرعی داروئی، پزشکی و کشاورزی بوده است.

این موضوع نیز بارها و بارها مورد تقدیر رهبر معظم انقلاب قرار گرفت. به عنوان مثال، ایشان در دیدار با هیئت دولت(۲ شهریور ۸۷) فرمودند:

«یکى از مظاهر دفاع از عزت هم همین مسئله‌ى انرژى هسته‌اى است. مسئله‌ى انرژى هسته‌اى، براى ما فقط این نبود که ما می‌خواستیم یک فن‌آورى داشته باشیم، دیگران می‌خواستند ما نداشته باشیم؛ این فقط بخشى از قضیه است. بخش دیگر قضیه این بود که قدرت‌هاى گوناگون، پُررو، متجاوز، زورگو و دنباله‌ها و اقمار بى‌ارزش آن‌ها، می‌خواستند حرف خودشان را در این زمینه بر ملت ایران تحمیل کنند. خب، ملت ایران، دولتِ شما و شخص رئیس‌جمهور، در مقابل این زورگویى و این تحمیل و این افزون‌طلبى ایستادید؛ خداى متعال هم کمک کرد؛ پیش رفتید. این‌ها آن بخشها و اجزاء گفتمان عمومى این دولت است که براى من اهمیت دارد.» [۶]

هدایای فن‌آورانه

محور دیگر قابل توجه در سیاست خارجی ارتقاء سطح دیپلماسی فرهنگی ایران است که ریشه در این نگاه راهبردی رئیس جمهور دارد که ارتباط با ملّت‌ها بر روابط با دولت‌های استکباری اولویت دارد. از این رو در سطح دیپلماسی رسمی سیاست رو به شرق و سیاست رو به جهان سوم، و در سطح دیپلماسی فرهنگی ارتباطات با ملت‌ها در تمامی سرزمین‌ها را در دستورکار خود قرار داد. در راستای عملیاتی کردن دیپلماسی فرهنگی، رئیس جمهور شخصاً به گفت‌وگو با اصحاب رسانه و نخبگان خارجی ممارست نشان داد. زیرا گفت‌وگو با رؤسای جمهور همواره در درجه اول اولویت تمام رسانه‌ها قرار دارد و بدین‌ترتیب کمتر سانسور می‌شود و بلکه بعضاً به طور مستقیم پخش می‌گردد. از طرف دیگر، وی با یک واقعیت دردناک مواجه است و آن این که رسانه‌های بین المللی حتی شبکه­های صرفاً علمی از نشان دادن موفقیت‌های علمی ایران بلکه حتی از به تصویر کشیدن مناظر طبیعی جنگل‌ها و کوه‌های سبز ایران ابا دارند. عمده ترین تصاویری که از ایران پخش می شود مربوط به کویرها و روستاهای ایران یا تصاویر خیابان‌های پرترافیک با اتوموبیل‌های قدیمی است. سیاست رسانه‌ای آن‌ها آن است که تصویر کلیشه‌ای ایران به مثابه سرزمینی خشک، و بدوی در ذهن مخاطبان خارجی تثبیت شود. رؤسای جمهور وقتی به ملاقات یکدیگر می‌روند هدایائی به رسم یادبود تقدیم یکدیگر می‌کنند. احمدی نژاد هوشمندانه برای آن که خط تبلیغاتی آنها را تخریب کند به جای اهدای صنایع دستی که صرفاً نشان دهنده تمدن کهن ایرانی است، به رسم یادبود به رؤسای جمهور دیگر دستگاه نانوفناوری ساخت ایران هدیه می‌دهد و این نشان از ایران پیشرفته امروزین دارد. [۷]

سیاست ابتکاری «صندلی خالی برای دیگری»

بی­باکی و شجاعت رئیس جمهور در بیان آمال و اهداف اسلامی و انسانی جمهوری اسلامی ایران و استعانت از حضرت مهدی(عج) و معصومین(ع) در مجامع بین­المللی با محوریت فطرت انسانی، آزادی و عدالت در کنار ظلم‌ستیزی و استکبارستیزی موجب محبوبیت وی در نزد بسیاری از توده­های مردم حتی در کشورهای توسعه یافته شده است.

یکی از تاکتیک‌های بلوک شرق در جنگ سرد برای مقابله با نهادها و تصمیماتی که از سوی بلوک غرب در سازمان‌های بین­المللی اتخاذ می‌شده است سیاست «صندلی خالی» بوده است. مطابق با این، اعضای کمونیست و هم­پیمانان آن‌ها در جلسات تصمیم­گیری درباره یک موضوع جهانی با خروج از سازمان مشروعیت به نشانه اعتراض آن تصمیمات را زیرسؤال می­بردند. متاسفانه همین سیاست در ابتدای انقلاب اسلامی از سوی مسئولان ایرانی در سازمانهای بین­المللی اعمال شد و موجب خالی شدن آن تصمیمات و رویه­های مستخرج از آن از دیدگاه­های جمهوری اسلامی گردید؛ تصمیمات و رویه­های قانونی که بعداً ایران مجبور به پیروی از آنها گردید!

احمدی نژاد با زیرکی و شجاعت تمام و با این استدلال که سخن انقلاب اسلامی باید به گوش همه جهانیان برسد و ما از شنیدن سخنان دیگران هراسی نداریم سیاست ابتکاری «صندلی خالی برای دیگری» را برگزید. مطابق با این، نماینده ایران نه تنها صندلی خود را ترک نمی­کند، بلکه با تأکید بر نگاه­های جمهوری اسلامی نسبت به برخی موضوعات حساس بین­المللی به ویژه رژیم صهیونیستی نمایندگان کشورهای مخالف را «مجبور» به ترک سالن می­کند.

این مواضع و اقدامات احمدی نژاد منجر به اظهارات بی سابقه ای از سوی برخی از مقامات ارشد رژیم صهیونیستی بر ضد او شد. شیمون پرز (رئیس رژیم صهیونیستی) در گفتگو با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز (۲ مهر ۱۳۸۹) گفت:

«ما باید وضعیتی به وجود بیاوریم که در آن، بودن با احمدی نژاد به یک ننگ تبدیل شود. او یک دیکتاتور است. او یک قاتل است. او یک تروریست است… او تقریبا به عنوان یک قهرمان فرهنگی پذیرفته شده است. چنین وضعیتی مایه شرمساری است. ما باید ارزشهایمان را تقویت کنیم. باید اهمیت شرمسار بودن را برگردانیم.»[۸]

علی رغم تمام فشارهای قدرت‌های بزرگ بر جمهوری اسلامی ایران جهت منزوی ساختن آن دستگاه دیپلماسی ایران با وجود ضعف‌های قابل توجه آن برای تعامل جهانی موفقیت‌های خوبی را نیز رقم زد:

  • نفوذ و تثبیت پایگاه خود در حیات خلوت آمریکا (آمریکای لاتین) و تا میزان کمتری در آفریقا است.
  • تثبیت جایگاه منطقه­ای ایران به مثابه یک قدرت منطقه­ای که حذف آن از معادلات سیاسی- امنیتی هیچ پرونده منطقه­ای را حل و فصل نمی­کند.
  • برگزاری کنفرانس عدم تعهدها و با حضور دبیرکل سازمان ملل متحد و بر عهده گرفتن ریاست آن.
  • بر عهده گرفتن ریاست بر سازمان اوپک برای اولین بار پس از انقلاب اسلامی.
  • هموار کردن پرونده ضد ایرانی آمیا در آرزانتین به نفع ایران که بیش از پانزده سال خوراک تبلیغاتی رسانه­های بین­المللی شده بود.
  • برگزاری چندین نشست با حضور موافقان و مخالفان بشار اسد در تهران و تلاش به ارائه راهکارهای برون رفت سیاسی از این بحران.
  • مشارکت مؤثر در خلق پیروزی­های شگفت­انگیز در جنگهای ۳۳ روزه، ۲۲ روزه، و ۸ روزه مقاومت اسلامی علیه رژیم غاصب قدس.
  • تأسیس سازمان اوپک گازی.

[۱] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=20831

[2] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3661

[3] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3661

[4] http://www.yjc.ir/fa/news/4291661/

[5]   http://www.teribon.ir/archives/199005/

[6] http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3661

[7] http://www.techdiplomacy.ir/fa/archives/532/

[8] http://video.foxnews.com/v/4349448/israeli-president-on-hannity

ویژه‌ها
رادیو